Potentie wordt niet automatisch omgezet in prestaties | Jongleren.biz

Potentie wordt niet automatisch omgezet in prestaties

Potentie wordt niet automatisch omgezet in prestaties: dit onderzoek bevestigt dat het onjuist is om te veronderstellen dat in potentie slimme leerlingen (hoog IQ) vanzelf zullen excelleren in het onderwijs. Leerlingen met een hoog IQ behoren niet altijd tot de best presterende leerlingen, maar over het algemeen hebben de best presterende leerlingen wel een hoog IQ. Een bepaald niveau van IQ is dus randvoorwaardelijk, maar niet voldoende om tot excellente prestaties te komen. Op dit moment stroomt een groot deel van de leerlingen met een hoog IQ niet door naar het vwo. Het ontbreken van een goede werkhouding blijkt hierbij een belangrijke rol te spelen. Goede begeleiding van deze groep is noodzakelijk om hun potentie optimaal te benutten.

Passend aanbod voor de individuele leerling is van groot belang om potentie te benutten: werkhouding is een belangrijke factor gebleken in het voorspellen van groei in excellentie. Toekomstig onderzoek zou moeten uitwijzen hoe deze werkhouding het beste beïnvloed kan worden. Het zou ons niet vreemd lijken als werkhouding samenhangt met motivatie (een variabele die niet beschikbaar was in dit onderzoek). Een mogelijke manier om leerlingen te motiveren is het bieden van een uitdagend lesaanbod. Dit past in de lijn van (wetenschappelijke) publicaties waarin wordt geadviseerd om het lesniveau aan het niveau van de individuele leerling aan te passen (‘differentiatie’). Excellente leerlingen die te weinig uitgedaagd worden, kunnen hun motivatie verliezen en daarmee hun werkhouding. Wederom speelt de docent een belangrijke rol. Uit verkennend onderzoek van Van Veen en Van der Lans (2011) kwam naar voren dat de leraar als onderdeel van de omgeving een belangrijke rol speelt bij het motiveren en laten excelleren van kinderen. Het is van belang dat een leerkracht niet alleen differentieert op basis van prestaties, maar ook op basis van verschillen in leerstijl en leermotivatie. Differentiatie is echter voor veel leerkrachten nog moeilijk, zoals blijkt uit onderzoek van Denessen (2012) en Tomlinson et al. (2003)17. De huidige aandacht voor thema’s als omgaan met verschillen en excellentie in het onderwijs is daarom van groot belang.

Bron: De doorstroom van excellente leerlingen door het Primair Onderwijs, School aan Zet, december 2012